Emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için prim gün sayısı ve yaş şartı belirleyici olmaya devam ederken, ağır ve yıpratıcı mesleklerde çalışanlar için “yıpranma payı” önemli bir avantaj sunuyor. Resmi adıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) olarak bilinen bu uygulama, belirli meslek gruplarında çalışanların hem prim gününü artırıyor hem de emeklilik yaşını erkene çekiyor.

Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payı kapsamındaki mesleklerde bu süre yapılan işin riskine göre yılda 60, 90 veya 180 gün artırılıyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı bulunan bir işte çalışan bir kişinin 1 yıllık hizmeti, SGK kayıtlarına 450 gün olarak işleniyor.

Uygulamanın en önemli avantajlarından biri de yalnızca prim gününe değil, emeklilik yaş şartına da etki etmesi. Biriken yıpranma payı süreleri, emeklilik yaş haddinden düşülerek çalışanlara 5 yıla kadar, bazı çok ağır işlerde ise 8 yıla kadar erken emeklilik imkânı sağlıyor.

2026 yılında yapılan düzenlemeyle birlikte yıpranma payı kapsamı genişletildi. Daha önce sınırlı olan listeye yeni riskli iş kolları eklendi; özellikle sanayi ve üretim alanlarında çalışan binlerce kişi bu haktan yararlanabilir hale geldi.

En yüksek yıpranma payına sahip meslekler arasında yeraltı maden işçileri yer alıyor. Bu grupta çalışanlar için yıllık ilave prim süresi 180 gün (6 ay) olarak uygulanıyor. Gazeteciler, güvenlik güçleri, itfaiyeciler ve ağır sanayi çalışanları da kapsamda bulunuyor.

2026 itibarıyla yapılan düzenlemeyle çimento fabrikası çalışanları, alüminyum fabrikaları, dökümhane işçileri ve cam sanayi çalışanları da yıpranma payı listesine dahil edildi.

Gazeteciler (Sarı basın kartı sahibi)

Yeraltı maden işçileri

Asker, polis, MİT mensupları

Cezaevi infaz koruma memurları

İtfaiyeciler

Demir-çelik, asit ve cıva üretimi çalışanları

Çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi işçileri

Fiili Hizmet Süresi Zammı uzun süredir sınırlı meslek gruplarına uygulanıyordu

2026 düzenlemesiyle kapsam genişletildi

Yeni sanayi kolları erken emeklilik hakkı kazandı

Yıpranma payı nedir?
Ağır ve riskli işlerde çalışanlara ek prim günü ve yaş indirimi sağlayan emeklilik avantajıdır.

Kaç gün ekleniyor?
Yapılan işe göre yılda 60, 90 veya 180 gün.

Emeklilik yaşı ne kadar düşer?
En fazla 5 yıl, bazı işlerde 8 yıla kadar.

Herkes yararlanabilir mi?
Hayır. Yalnızca SGK tarafından belirlenen meslek grupları için geçerlidir.