Denizlerde Yeni Dönem Başlatacak Teknoloji Geliyor

BURSA - Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), Akdeniz ve Ege kıyılarında deniz ekosistemini tehdit eden istilacı benekli balon balığının tespit edilmesine yönelik yapay zekâ destekli yeni bir projeyi hayata geçiriyor. TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan proje ile gerçek deniz verilerine ihtiyaç duyulmadan sanal ortamda oluşturulacak binlerce görüntü sayesinde yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesi amaçlanıyor. "Türkiye Kıyılarındaki İstilacı Balon Balığı Türlerinin Tespiti İçin UnityPerception Tabanlı Sentetik Veri ile Güçlendirilmiş Sim2Real Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi" başlıklı projenin yürütücülüğünü BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk üstleniyor. Araştırma ekibinde ise yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan yer alıyor. Balon Balığı Sanal Ortamda Eğitilecek Proje kapsamında araştırmacılar, bilgisayar ortamında gerçekçi bir su altı dünyası oluşturacak. Bu sanal ortamda benekli balon balığının farklı açılardan ve farklı çevresel koşullarda görüntüleri üretilecek. Elde edilen sentetik görüntüler sayesinde yapay zekâ modeli binlerce örnek üzerinde eğitim alabilecek. Araştırmacılar yalnızca balığın görüntüsünü değil, gerçek deniz ortamlarında karşılaşılan bulanıklık, ışık değişimleri ve su içindeki parçacıklar gibi birçok detayı da sanal ortama aktaracak. Bu sayede geliştirilen sistemin gerçek deniz koşullarında daha başarılı sonuçlar vermesi hedefleniyor. İnsansız Su Altı Araçlarına Entegre Edilecek Projenin tamamlanmasının ardından geliştirilecek yapay zekâ modelinin insansız su altı araçlarına entegre edilmesi planlanıyor. Böylece balon balığının yoğun olarak bulunduğu bölgeler daha hızlı ve doğru şekilde tespit edilebilecek. Uzmanlar, bu teknolojinin istilacı türlerin yayılımının izlenmesinde önemli katkılar sağlayacağını belirtiyor. Ayrıca sistem sayesinde deniz ekosisteminin korunmasına yönelik çalışmaların da daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor. Yapay Zekâ ve Çevre Teknolojileri Bir Araya Geliyor BTÜ tarafından geliştirilen çalışma, yapay zekâ ve sentetik veri teknolojilerinin çevre sorunlarının çözümünde kullanılabileceğini ortaya koyuyor. Proje aynı zamanda Türkiye'nin deniz teknolojileri alanında yerli ve milli çözümler geliştirme kapasitesine katkı sunmayı hedefliyor. Araştırmacılar, veri toplamanın zor ve maliyetli olduğu alanlarda sentetik verilerle eğitilen yapay zekâ sistemlerinin gelecekte daha yaygın kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Rektör Çağlar'dan Destek Mesajı BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak çevresel sorunlara bilimsel ve teknolojik çözümler üretmeyi hedeflediklerini söyledi. Çağlar, yapay zekâ teknolojilerinin çevre sorunlarının çözümünde önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, TÜBİTAK tarafından desteklenen projenin hem istilacı türlerle mücadeleye katkı sağlayacağını hem de Türkiye'nin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesini güçlendireceğini ifade etti. Rektör Çağlar, projede görev alan akademisyen ve öğrencileri tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi. Ne Olmuştu? Kızıldeniz kökenli olduğu bilinen benekli balon balığı son yıllarda Akdeniz ve Ege kıyılarında hızla yayılmaya başladı. Zehirli yapısı nedeniyle insan sağlığı açısından risk oluşturan tür, aynı zamanda yerli balık türlerine zarar vererek deniz ekosistemini tehdit ediyor. Yetkililer ve bilim insanları uzun süredir istilacı türün yayılımını kontrol altına alabilecek yeni yöntemler üzerinde çalışmalar yürütüyor. Soru - Cevap Projenin amacı nedir? Akdeniz ve Ege kıyılarında yayılan istilacı benekli balon balığının yapay zekâ yardımıyla hızlı ve doğru şekilde tespit edilmesini sağlamak. Projeyi hangi kurum yürütüyor? Bursa Teknik Üniversitesi tarafından yürütülüyor. Projeye destek veren kurum hangisi? TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı. Yapay zekâ nasıl eğitilecek? Gerçek deniz görüntüleri yerine sanal ortamda oluşturulan binlerce sentetik görüntü kullanılarak eğitilecek. Sistem nerelerde kullanılacak? Gelecekte insansız su altı araçlarına entegre edilerek denizlerde istilacı türlerin tespitinde kullanılabilecek. İlgili Haberler Akdeniz'de istilacı tür alarmı büyüyor Balon balığı avcılığına yönelik destek programları sürüyor Yapay zekâ çevre koruma projelerinde daha fazla kullanılmaya başlandı Deniz ekosistemini korumaya yönelik yeni teknolojiler geliştiriliyor TÜBİTAK destekli projeler bilim dünyasında dikkat çekiyor