Klima kullanımında nelere dikkat etmeliyiz?

Bilindiği üzere, yaklaşan yaz aylarıyla birlikte kentimizde soğutma amaçlı klima kullanımında da artış  görülmektedir. Ancak ortam konforuna büyük katkılar sunan klimaların, bilinçsiz kullanım halinde  ekolojik dengeye zarar veren gazların daha fazla salınmasına neden olduğu gibi, yurttaşlarımızın  bütçelerinde de ekstra yükler oluşturduğunu unutmamak gerekir. Klimaların tekniğe uygun olmayan  kullanımı sağlığımızı bozabilir ve gereksiz enerji sarfiyatına neden olur. Bu nedenle, TMMOB Makina  Mühendisleri Odası İzmir Şubesi olarak, klima kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlara dair bir  bilgilendirmede bulunma sorumluluğumuz olduğunu düşünmekteyiz. Bu bağlamda, klima  kullanımında dikkat edilmesi gereken başlıca noktaları şu şekilde sıralayabiliriz:  1. Klimanın kullanıldığı ortamın ısı yalıtımı ne kadar iyi olursa, soğutma yükü ve dolayısı ile  elektrik tüketimi azalacağından verimi artacaktır.   2. Klima kullanılan ortamda güneş alan camlarda bulunan panjur, perde vb. gölgeleme  elemanları kapalı tutulmalıdır. Doğrudan güneş ışığının içeri girmesi daha fazla enerji  harcamanıza neden olur.  3. Klima kullanılan ortamlarda kapı ve pencereler kapalı olması enerji verimliliğini artırır ısıl  açıdan daha konforlu bir ortam oluşturur. Ancak ev tipi klimalarda ortama taze hava  verilmediğinden klima kullanılan ortamların düzenli olarak havalandırılmaları gerekir. Dış  ortamın daha serin olduğu saatlerde havalandırma yapmak enerji verimliliği için en uygun  yöntemdir.  4. Klima cihazlarının serpantinleri, fanları, iç aksamı ve filtreleri toz tutar ve zamanla kirlenir. Bu  durum hem klimanın verimliliğini etkiler hem de zamanla klima cihazını yıpratır. Bu tozlar  çalışma esnasında birçok hastalığa neden olabilir, içinde mikrop ya da bakteri barındırabilir  veya oluşturabilir. Bu nedenle klima cihazı yaz-kış kullanılıyorsa en az her geçiş mevsiminde,  sadece yazın kullanılıyorsa her kullanma dönemi öncesi en az bir kez serpantinler  temizlenmeli ve periyodik bakımı mutlaka yetkili servisler tarafından yapılmalıdır. T.C Ticaret  Bakanlığı tarafından yaptırılan, yetkili servis kontrol web sitesi www.servis.gov.tr üzerinden  firmaların yetkili servis olup olmadığı kontrol edilebilir.  5. Hava filtreleri düzenli olarak (en az haftada bir kez) temizlenmelidir.  6. Klima cihazları konfor için üretilmiş cihazlardır; aşırı ısıtma ya da aşırı soğutma yapmak bu  cihazların daha fazla enerji tüketmelerine neden olacaktır. Klima cihazının kumandasından  ayarlanan sıcaklık istenen oda sıcaklığı değeridir. Soğutma yaparken oda sıcaklığı değerinin dış  hava sıcaklığına göre 8-12°C düşük olacak şekilde ayarlanması yeterlidir. Her durumda  ayarlanan oda sıcaklığı 24°C’den düşük olmamalıdır. Daha fazla soğutmaya çalışmak hem  konforsuzluk yaratır hem de klimanın daha çok enerji harcamasına neden olur.  7. Klima cihazında bulunan dikey ve yatay kanatların yönü ayarlanarak ya da sürekli hareket  ettirilerek üflenen havanın odaya dağılmasının sağlanmasıyla homojen bir soğutma elde  edilmesini, istenilen oda sıcaklığının daha çabuk yakalanmasını ve enerjinin verimli  kullanılmasını sağlayabilirsiniz.  8. Hava akış yönü odayı soğutmak için yukarı, ısıtmak için aşağı olmalıdır.  9. Havanın çok sıcak olmadığı ve nemin yüksek olduğu günlerde klima cihazı nem alma modunda  çalıştırılmalıdır. Nemin düşürülmesi, iç ortamda istenen konforu sağlayacaktır.  10. Klimanız soğutma modunda çalışırken diğer elektrikli (ütü vb.) aletleri kullanmamaya dikkat  edilmelidir. Kullanılan her elektrikli alet, ortama gücü etkisinde ısı vermekte ve bu ısı ortamda  ilave soğutma ihtiyacına neden olmaktadır. Bu durumda klimanız daha fazla çalışma gereği  duyacak ve daha fazla elektrik tüketecektir.  11. Uzun süre klima cihazının karşısında ve hava akımında durmak, oturmak, soğuk hava akımı  içerisinde kalmak sağlığınız açısından sakıncalıdır. Yaşlı, hasta ve çocukların odalarında klima  kullanımı sırasında daha dikkatli olunmalı, doğrudan hava akımında kalmamaları  sağlanmalıdır.  12. Bitkiler ve evcil hayvanlar uzun süreli olarak klima cihazlarının hava akımı içerisinde  bulunmamalıdır. Sıcak ya da soğuk havanın sürekli olarak bitkilerin ve hayvanların üzerinden  geçmesi bitkilere ve hayvanlara zarar verebilir.  13. Klima cihazlarını durdurmadan cihazlara müdahale edilmemeli ya da temizlik yapılmamalıdır.  Çalışırken cihaza dokunulması durumunda yaralanma riski yüksektir. Klima cihazlarında  temizlik yapılacağı zaman cihaz çalışmıyor olmalıdır. Klima cihazlarının bakım ve derin  temizliği ise yetkili servislerce ya da bu konunun uzmanı olan kişilerce yapılmalıdır.   Klima satın alırken ve montaj yapılırken dikkat etmemiz gereken konular; 1. Klima satın alması yaparken, mutlaka üretici firmanın yetkili bir bayisi üzerinden alınmalıdır.  2. Satın alma kararı vermeden önce mümkünse, yetkili satıcılar/servisler üzerinden keşif hizmeti  alınmalıdır.   3. Klima kapasite seçimi önem arz edip, yetersiz kapasite de alınan klimalar; hem konforsuzluk  hem de daha fazla enerji tüketimi yaşatacak, büyük kapasite alınan klimalarda da aynı problemler yaşanacaktır.   4. Tüketici mevzuatları gereği, klima ürünlerinde Üretici firmaların en az on yıl yedek parça  tedarik etme zorunlulukları bulunmaktadır. Klima tercihi yaparken, ilerleyen dönemlerde  mağduriyet yaşanmaması için Türkiye’de üretilen markalar veya ithal edilen ürünlerde  devamlılığı olan markalar tercih edilmelidir.   5. Klima montajı yapılırken, mutlaka yetkili servis tarafından yapılması (kontrolü servis.gov.tr adresinden yapılabilir) ve ürünün teknik şartnamelerine uygun montaj yapılması önemlidir.   6. Montaj sırasında; minimum iç ve dış arasındaki bakır boru mesafesi, iç ünitenin ve dış  ünitenin doğru konumlandırılması, elektrik hattının ehil bir elektrik teknisyeni tarafından  çekilmesi, klima çalışmadan önce içte ve düşünce arasındaki bakır boruların vakum yapılması  önemle dikkat edilmesi gereken hususlardır.  TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi olarak, bu bilgiler ışığında tüm yurttaşlarımıza,  klima kullanımlarında hem bütçelerini ve konforlarını hem de ekolojik dengeyi gözetmeleri  çağrısında bulunuyoruz.  TMMOB   MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI   İZMİR ŞUBESİ  YÖNETİM KURULU