Tabuta da haciz olacak mı?

İktidar emekliyi ölmeden tabuta koymaya mı hazırlanıyor? EkonomiLight isimli ne idüğü belirsiz sosyal medya sayfalarında 3 MİLYON YAŞLININ BANKAYA BORCU VAR isimli haberine dikkatinizi çekmek istiyoruz. Haber bize ait değil, ama iddia edilen haberlerin kaynağını nereden almışlar bilmiyoruz, kaynak göstermemişler, belli ki devletin yetkili birimlerinden alınmış. Biliyorsunuz bankalara borcu olan emeklilerin maaşlarından nafaka borcu dışında haciz-bloke koymak kanunla yasaklanmış durumda, bu tür algı haberleriyle yapılmak istenen ise emekliyi tehditle ve haciz korkusuyla yaşatmak ve oy toplamak olsa gerek. Yayın Yönetmenimiz ve köşe yazarımız Ümit Yeşildağ'ın önceki gün yazdığı köşe yazısında belirttiği gibi emekliler artık iktidarın hiçbir "Müjdesine" hatta, okkalı zam yapacağına inanmayacağı için, hatta yapsa bile geri alacağını bildiği için iktidar; Çalışan emeklilerden vergi kesintisi SGK-Bağkur borcu olanlardan kesinti yapılmasından sonra Şimdi de bankalara borcu olan ama maaşlarından kesinti yapılamayan emeklileri tehdit etmeye başladı, "Bak kanunu kaldırırız perişan olursunuz" demeye getiriyor. Emeklilik döneminde geçim sıkıntısı yaşayan milyonlarca kişi çözümü bankalarda arıyor. Türkiye’de 56 yaş ve üzerindeki 17,5 milyon kişinin yaklaşık 3 milyonu kredi kullanıyor. Bu tabloya göre her 6 yaşlıdan 1’inin bankalara borcu bulunuyor. Türkiye’de emeklilerin geçim sıkıntısı ve bankacılık sisteminden kullandıkları krediler yeniden gündemde. EkonomiLight isimli sosyal medya hesaplarında yayımlanan ve kaynağı açıkça belirtilmeyen “3 MİLYON YAŞLININ BANKAYA BORCU VAR” başlıklı paylaşım, emeklilerin ekonomik durumuna ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Paylaşımda, Türkiye’de 56 yaş ve üzerindeki 17,5 milyon kişinin yaklaşık 3 milyonunun kredi kullandığı öne sürülüyor. Bu verinin doğru kabul edilmesi halinde, söz konusu yaş grubundaki yaklaşık her 6 kişiden birinin bankacılık sistemi üzerinden kredi kullandığı anlamına geliyor. Ancak söz konusu rakamların hangi resmi kurumdan veya hangi araştırmadan alındığına ilişkin paylaşımda herhangi bir kaynak gösterilmiyor. 3 MİLYON EMEKLİ BANKALARA BORÇLU MU? Emeklilik döneminde gelirlerin azalması, yüksek yaşam maliyetleri ve artan temel harcamalar nedeniyle bazı emekliler ihtiyaçlarını karşılamak için banka kredilerine yöneliyor. Kredi kullanımı tek başına kişinin ödeme güçlüğü yaşadığı anlamına gelmese de, emekli gelirlerinin önemli bölümünün kredi ve kredi kartı ödemelerine gitmesi ekonomik kırılganlığı artırabiliyor. Sosyal medyada dolaşıma sokulan “3 milyon yaşlının bankaya borcu var” iddiasının ise kredi kullanan kişilerle bankalara halen borçlu olan kişileri aynı kategoriye koyup koymadığı belirsizliğini koruyor. EMEKLİNİN MAAŞINA BANKA HACZİ KONUSU Tartışmanın bir diğer önemli başlığını ise emekli maaşlarına haciz uygulanıp uygulanamayacağı oluşturuyor. Emekli aylıklarının haczedilmesi konusunda özel hukuki düzenlemeler bulunuyor. Bankalara olan borçlar nedeniyle emekli aylığına doğrudan bloke veya kesinti uygulanması, her borç türünde ve her koşulda mümkün değil. Bu nedenle “bankaya borcu olan bütün emeklilerin maaşlarına haciz gelecek” şeklindeki genellemeler hukuki durumun tamamını yansıtmıyor. Öte yandan nafaka borçları gibi kanunda özel olarak düzenlenen istisnalar bulunuyor. “EMEKLİYİ HACİZ KORKUSUYLA MI YAŞATACAKSINIZ?” Söz konusu sosyal medya paylaşımını değerlendiren eleştirilerde ise emeklilerin ekonomik sorunlarının çözülmesi yerine borç ve haciz üzerinden korkutulduğu ileri sürülüyor. Bu yaklaşımın, ekonomik açıdan zorlanan emekliler üzerinde baskı oluşturabileceği savunulurken, özellikle kaynağı belirtilmeyen ekonomik verilerin kamuoyuna aktarılırken dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise iddianın kendisiyle, bu iddia üzerinden yapılan siyasi yorumların birbirinden ayrılması. “MÜJDE”LERİN YERİNİ BORÇ VE HACİZ KORKUSU MU ALDI? Emeklilerin ekonomik sorunları son dönemde yalnızca maaş artışlarıyla sınırlı kalmıyor. Kredi borçları, kredi kartları, kira, faturalar ve temel gıda harcamaları da emekli bütçesi üzerindeki baskıyı artırıyor. Yayın Yönetmeni ve köşe yazarı Ümit Yeşildağ’ın önceki yazısında gündeme getirdiği değerlendirmelerde de emeklilerin iktidarın ekonomik vaatlerine yönelik güveninin zayıfladığı savunulmuştu. Bu çerçevede çalışan emeklilerden yapılması tartışılan veya uygulanan kesintiler, SGK ve Bağ-Kur borçlarıyla ilgili düzenlemeler ve banka borçları gibi başlıklar emeklilerin ekonomik gündeminin önemli unsurları olarak öne çıkıyor. BANKAYA BORCU OLAN EMEKLİNİN DURUMU NE? Bankaya borcu bulunan bir emeklinin durumu, borcun niteliğine ve uygulanan hukuki sürece göre değişebiliyor. Dolayısıyla “3 milyon kişinin bankaya borcu var” şeklindeki bir rakam üzerinden bütün emeklilerin maaşlarının haciz riski altında olduğu sonucuna ulaşmak doğru olmaz. Aynı şekilde kredi kullanan herkesin ödeme güçlüğü yaşadığı anlamına da gelmez. NE OLMUŞTU? Sosyal medyada EkonomiLight isimli hesaplarda “3 MİLYON YAŞLININ BANKAYA BORCU VAR” başlıklı bir paylaşım yayımlandı. Paylaşımda, 56 yaş ve üzerindeki 17,5 milyon kişinin yaklaşık 3 milyonunun kredi kullandığı öne sürüldü. İddianın kaynağı ise paylaşımda açık şekilde gösterilmedi. Bu gelişmenin ardından emeklilerin bankalara olan borçları ve emekli maaşlarına haciz uygulanıp uygulanamayacağı yeniden tartışma konusu oldu. SORU-CEVAP 3 milyon yaşlının bankaya borcu olduğu kesin mi? Sosyal medyada bu yönde bir iddia bulunuyor. Ancak verilen rakamın kaynağı paylaşımda açıkça belirtilmediği için iddianın bağımsız olarak doğrulanması gerekiyor. Kredi kullanan herkes bankaya borçlu sayılır mı? Kredi kullanmak ile halen ödenmemiş banka borcuna sahip olmak aynı şey değildir. Kredinin geri ödeme durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Bankalar emeklinin maaşına doğrudan haciz koyabilir mi? Emekli aylıkları haciz konusunda özel hukuki korumalara tabidir. Ancak borcun niteliğine ve yasal istisnalara göre farklı uygulamalar söz konusu olabilir. Nafaka borcunda durum farklı mı? Evet. Nafaka borçları, emekli aylıklarının haczi konusunda kanunda özel olarak düzenlenen istisnalardan biridir.