Önce altyapı, sonra battı-çıktı!

Yanıt kısa ve net: Altyapı güçlendirilmeden hayata geçirilecek olan battı-çıktı projeleri, Aydın gibi iklim ve afet riski artan illerde uzun vadede ciddi güvenlik ve sürdürülebilirlik sorunları doğurabilir. Önce altyapı, sonra battı-çıktı Aydın Büyükşehir Belediyesi’nde yönetim değişikliğinin ardından başlatılan onlarca proje arasında 17 battı-çıktı uygulaması dikkat çekiyor. Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu’nun, AKP’ye geçişinden sonra açıklanan bu projelerin önemli bir bölümü, kentte altyapı kapasitesinin yeterliliği tartışılmadan planlandı. İklim krizi Aydın’ı neden daha riskli hale getiriyor? Küresel ısınma ve iklim değişikliği Aydın’da yağış rejimini köklü biçimde değiştirdi. Kısa sürede düşen aşırı yağışlar, yaz aylarında artan orman yangınları ve Türkiye’nin genel deprem gerçeği birlikte düşünüldüğünde, Aydın artık “düşük riskli” bir şehir olarak değerlendirilmiyor. Uzmanlara göre kapalı yol sistemleri, yani battı-çıktılar, bu koşullarda ekstra mühendislik ve güçlü drenaj altyapısı gerektiriyor. ASTİM Kavşağı örneği ne anlatıyor? Denizli yolu üzerindeki ASTİM Kavşağı bugüne kadar benzer bir su baskını manzarasıyla karşılaşmadı. Bunun temel nedeni çevresinde yoğun yapılaşmanın bulunmaması, yakınında dağlık ya da yüksek eğimli arazilerin olmaması. Ancak bu durum, kentin diğer bölgeleri için emsal oluşturuyor mu sorusu yanıtsız. Asıl soru: Diğer battı-çıktılar nerede yapılacak? Planlanan battı-çıktıların büyük bölümü, yoğun yapılaşmanın olduğu ve doğal akış yollarının yıllar içinde kapatıldığı alanlarda yer alıyor. Bu bölgelerde altyapı kapasitesine dair kamuoyuna yapılmış kapsamlı bir teknik açıklama bulunmuyor. Projelerin başlama tarihi olarak ilkbahar aylarının işaret edilmesi, tartışmaları daha da artırıyor. Ne olmuştu? Türkiye genelinde son yıllarda birçok ilde, şiddetli yağış sonrası battı-çıktılarda su baskınları yaşandı. Araçların mahsur kaldığı, sürücülerin son anda kurtarıldığı görüntüler kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu örnekler, altyapısı yetersiz kentlerde benzer projelerin ne denli riskli olabileceğini açıkça gösterdi. Soru – cevap Battı-çıktılar tamamen yanlış mı? Hayır. Doğru zemin etüdü, yeterli drenaj ve afet senaryoları dikkate alındığında işlevsel olabilirler. Aydın’da temel sorun ne? Altyapı yatırımlarının, üstyapı projelerinin gerisinde kalması ve şeffaf teknik bilgilendirmenin eksikliği. Mini analiz Aydın’da planlanan battı-çıktı projeleri, kısa vadede trafik rahatlatma hedefi taşısa da iklim değişikliği çağında uzun vadeli riskler barındırıyor. Altyapı sorunları köklü biçimde çözülmeden atılacak her adım, ilerleyen yıllarda hem can hem de ekonomik kayıplara yol açabilir. Bugün tartışılan senaryoların, yarın sıkça yaşanan manzaralara dönüşmemesi için karar süreçlerinde bilimsel veriler ve şeffaflık belirleyici olmak zorunda. İlgili haberler Aşırı yağışlarda battı-çıktı riskleri İklim değişikliği ve kent altyapısı Türkiye’de su baskını yaşanan projeler