Yeni Dörtyol Kavşağı olmamış! Buraya kavşak niye yapıldı? Karmaşa bitsin, kavşakta trafik olmasın, araçlar birbirine girmeden yollarına devam etsin diye yapılmadı mı? Grafiği yapay zekâ hazırladı, tabii yanlışlıklar da yapmış yapay arkadaş! Ama ortaya çıkan görüntü, projenin şehir içi trafiğine nasıl bir düzen getireceği konusunda bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Aşağı yukarı böyle olacak! Yani gördüğümüz kadarıyla karmaşık bir kavşak düzeni ortaya çıkacak. Tünelin altından transit araçlar geçecek, şehirler arası veya ana güzergâh üzerindeki trafik bir ölçüde rahatlayacak. Peki ya şehir içi trafik? Yükü aldığınız yer işte tam da burası! Tünelin altından geçen transit araçlar yollarına devam edecek ama şehir merkezinde seyreden araçlar yine ışıklara takılacak. Yine kavşak başlarında beklemeler olacak, yine araç kuyrukları oluşabilecek. Bir noktadaki trafik yükünü başka bir noktaya taşımak, trafiği çözmek anlamına mı geliyor? Bence olmamış! Bunu zamanla göreceğiz. Trafik yoğunluğu arttıkça, kavşak kullanılmaya başlandıkça eksiklikler ve hatalar daha net ortaya çıkacaktır. Yine de Aydın'ımıza hayırlı uğurlu olsun bu yavşak kavşak!.. Hani düzgün bir iş olsa, "Bundan iyisi olmazdı" yazmak isterdim. Ama çok daha iyisi olabilirdi. İşte Özlem Çerçioğlu'nun müdahil olduğu ve Karayollarının yaptığı kavşak bu kadar olur!.. AŞAĞIDAKİ PROJEYE NEDEN SADIK KALINMADI? ATATÜRK HEYKELİ NEDEN YOK? PEKİ ŞEHİR İÇİ TRAFİĞİNE NE OLACAK? Bir kavşağın başarısı yalnızca altından kaç aracın transit geçtiğiyle ölçülmez. Asıl mesele, o kavşağı kullanan bütün araçların yolculuk süresini ne kadar kısalttığıdır. Transit araçlar tünelden geçip yollarına devam ederken şehir içindeki sürücüler yine trafik ışıklarında bekleyecekse burada çözümün ne kadar kapsamlı olduğu tartışılır. Çünkü trafik dediğimiz mesele yalnızca bir noktadan diğerine geçmek değildir. Kavşağa bağlanan yollar, yan yollar, dönüş güzergâhları, ara sokaklar ve çevredeki bağlantılar bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bir yerde trafiği rahatlatırken başka bir yerde yeni bir kuyruk oluşturuyorsanız sorunu ortadan kaldırmış olmazsınız. Sadece kuyruğun adresini değiştirmiş olursunuz. Trafik mühendisliğinde buna darboğaz meselesi denir. Bir güzergâhın kapasitesini artırıp devamındaki bağlantıları aynı bırakmak, araçların daha hızlı gelip daha dar bir noktada birikmesine neden olabilir. Yani tünelden hızlı çıkan araçların birkaç yüz metre sonra yeniden trafik kuyruğuna girmesi ihtimal dahilindeyse, burada vatandaşın sorması gereken çok basit bir soru var: Biz bu kadar masrafı trafiği çözmek için mi yaptık, yoksa araçların bekleyeceği yeri değiştirmek için mi? BİR KAVŞAĞI YAPMAK YETMEZ, ŞEHRİN GELECEĞİNİ DE HESAPLAMAK GEREKİR Aydın büyüyor. Araç sayısı artıyor. Yeni konut alanları oluşuyor, ticaret gelişiyor, ilçelerle merkez arasındaki ulaşım yoğunlaşıyor. Bugün yapılan bir kavşak yalnızca bugünün araç sayısına göre değil, önümüzdeki 10-20 yılın ulaşım ihtiyacına göre planlanmalı. Peki bu projede gelecekteki araç yoğunluğu ne kadar dikkate alındı? Yeni yerleşim alanları, ticari bölgeler, toplu taşıma güzergâhları ve şehir merkezine giriş-çıkışlar nasıl hesaplandı? Yoksa bugünkü trafik sorununu bir şekilde geçiştirelim, yarının sorununu da yarın düşünen düşünsün anlayışı mı hâkim oldu? Çünkü şehir planlaması günü kurtarma işi değildir. Bugün açılışı yapılan bir yatırım, yarın yeni bir trafik sorununun kaynağı haline gelmemelidir. Bir kavşağın ömrü, açılış kurdelesinin kesildiği gün başlamaz; her gün binlerce aracın üzerinden geçtiği yıllar boyunca verdiği sınavla ölçülür. YAYA NEREDE, BİSİKLET NEREDE, TOPLU TAŞIMA NEREDE? Bir de işin sürücüler dışında kalan vatandaş boyutu var. Kavşak projeleri hazırlanırken yalnızca otomobillerin nasıl geçeceğine bakılmamalı. Yayaların güvenli geçişi, engelli vatandaşların erişimi, bisikletlilerin güzergâhları ve toplu taşıma bağlantıları da düşünülmeli. Bir vatandaş karşıdan karşıya geçmek için uzun mesafe yürümek zorunda kalıyorsa, yaşlı bir insan kavşak çevresinde güvenli geçiş arıyorsa, engelli bir vatandaş kaldırımlara ulaşmakta zorlanıyorsa o projenin yalnızca araç trafiğine göre başarılı olduğunu söylemek yeterli değildir. Şehir dediğimiz yer otomobillerin değil, insanların yaşadığı yerdir. Araçlara yol açarken insanları unutmamak gerekir. Çünkü bir kavşak ne kadar büyük olursa olsun, vatandaşın hayatını zorlaştırıyorsa orada eksik bir planlama vardır. TRAFİK IŞIKLARINI AZALTMAK MI, YOKSA YENİ BEKLEME NOKTALARI OLUŞTURMAK MI? Kavşak yapılmasının en önemli gerekçelerinden biri trafik akışını hızlandırmak ve bekleme sürelerini azaltmaktır. Ancak yeni düzenlemede şehir içi araçların yine sinyalizasyon sistemlerine bağlı olarak bekleyeceği noktalar bulunacaksa, bu ışıkların hangi yoğunluğa göre ayarlandığı da önemli. Sabah işe gidiş saatlerinde, akşam mesai çıkışında, hafta sonlarında ve tatil dönemlerinde trafik aynı yoğunlukta değil. Aydın'ın yaz aylarında artan hareketliliği de hesaba katılmalı. Özellikle turizm güzergâhlarıyla bağlantılı araç trafiği düşünüldüğünde, kavşağın yalnızca sakin saatlerde değil, en yoğun zamanlarda nasıl çalışacağı da önemli. Vatandaşın merak ettiği şey, kavşağın açılış günü nasıl göründüğü değil; yoğun bir pazartesi sabahında veya tatil dönüşünde nasıl çalışacağıdır. BU PROJEYİ KİM, HANGİ KRİTERLERE GÖRE BAŞARILI SAYACAK? İşin bir de hesap verme boyutu var. Kavşak tamamlandığında başarı ölçütü ne olacak? Açılış törenine katılanların sayısı mı, harcanan para mı, yapılan beton ve asfalt miktarı mı? Bunların hiçbiri tek başına yeterli değil. Asıl ölçülmesi gereken; kavşaktan önce ve sonra araçların ortalama bekleme süresi, trafik yoğunluğu, kuyruk uzunluğu, kaza oranları ve şehir içi bağlantılardaki ulaşım süresidir. Bunlar ölçülürse proje başarılı mı, eksik mi, yoksa yeni sorunlar mı doğurmuş, herkes görebilir. Hatta ilgili kurumlar belirli aralıklarla kamuoyuna trafik performans raporu açıklamalı. Böylece vatandaş da yapılan yatırımın karşılığını somut verilerle değerlendirebilir. Yoksa her yatırımın ardından "Aydın'a çağ atlattık" açıklaması yapmak kolay. Zor olan, o çağın içinde vatandaşın kaç dakika kazandığını gösterebilmektir. ÖZLEM ÇERÇİOĞLU VE KARAYOLLARI'NA SORULAR Sayın Özlem Çerçioğlu, Sayın Karayolları yetkilileri; Bu kavşak yapılırken şehir içi trafiğinin geleceği nasıl hesaplandı? Tüneli kullanmadan şehir içinde seyahat eden araçların bekleme süreleri ne kadar azalacak? Kavşağın çevresindeki trafik ışıklarında beklemeler devam edecek mi? Ana yollardan yan yollara geçişlerde yeni yoğunluk oluşması bekleniyor mu? Yaya ve engelli vatandaşların güvenli geçişi nasıl sağlanacak? Toplu taşıma araçlarının kavşaktan geçişi nasıl düzenlenecek? Projenin trafik kapasitesi hangi araç yoğunluğu esas alınarak hesaplandı? Açılış sonrasında trafik akışı düzenli olarak ölçülüp kamuoyuyla paylaşılacak mı? Bunlar muhalefet etmek için sorulmuş sorular değil. Kamu kaynaklarıyla yapılan bir yatırımın hesabını sormak vatandaşın en doğal hakkıdır. AYDIN'A YATIRIM YAPILMASINA DEĞİL, EKSİK YATIRIMA İTİRAZIMIZ VAR Yanlış anlaşılmasın; Aydın'a yatırım yapılmasına karşı değiliz. Tam tersine, Aydın'ın daha iyi yollara, daha modern kavşaklara, güvenli ulaşım altyapısına ihtiyacı var. Ancak bir yatırımın yapılmış olması, onun eleştirilemeyeceği anlamına gelmez. Vatandaşın cebinden çıkan vergilerle yapılan her proje eleştiriye de açık olmalıdır. Çünkü kamu yatırımı bir kişinin, bir partinin veya bir kurumun özel mülkü değildir. O yatırımın sahibi vatandaştır. Belediye başka, Karayolları başka, merkezi yönetim başka diye sorumluluk ortadan kalkmaz. Kurumlar arasındaki görev paylaşımı vatandaşı ilgilendiren sonuca yansımak zorundadır. Vatandaş hangi kurumun hangi işi yaptığını değil, karşısına çıkan yolun düzgün olup olmadığını, trafikte ne kadar beklediğini ve güvenli şekilde evine ulaşıp ulaşamadığını önemser. Kim yaptıysa yapsın, iyi işin hakkını teslim ederiz. Eksik işin de eleştirisini yaparız. SON SÖZ: AÇILIŞTA DEĞİL, TRAFİKTE GÖRECEĞİZ! Şimdi herkes projeyi savunabilir, herkes yapılan işi anlatabilir. Kimileri bunun büyük bir yatırım olduğunu söyleyebilir, kimileri Aydın'ın ulaşım sorununa önemli katkı sağlayacağını iddia edebilir. Bekleyip göreceğiz. Ancak benim gördüğüm kadarıyla bu kavşak, şehir içi trafiği açısından beklentileri karşılayacak gibi durmuyor. Tünelin altından transit araçlar geçecek, peki şehir merkezindeki araçlar ne yapacak? Işıklarda beklemeye, kuyruklarda zaman kaybetmeye devam edecekse bunun ne kadarı çözüm? Aydın'ın ihtiyacı yalnızca araçların altından veya üstünden geçtiği büyük bir yapı değil. Şehrin bütün ulaşım yükünü rahatlatacak, geleceği hesaplanmış, güvenli ve akılcı bir planlama. Yine de Aydın'ımıza hayırlı olsun! Belki yanılırız, belki de zaman içinde bu kavşağın eksikleri ortaya çıkar. Ama şimdiden söyleyelim: Bir yatırımın büyüklüğü, onun başarısının garantisi değildir. Bundan iyisi olmazdı demek isterdim ama Aydın için çok daha iyisi yapılabilirdi! Açılışta alkışlar olabilir, fotoğraflar çekilebilir, kurdeleler kesilebilir. Fakat asıl kararını her gün o kavşağı kullanacak olan Aydınlı verecek. Çünkü trafik, basın açıklamasıyla değil, direksiyon başında belli olur!..