Bir dilim ekmek… Çoğumuz için sıradan, hatta vazgeçilmezdir. Ancak bazı insanlar için o masum görünen lokma, hayat boyu sürecek bir sağlık mücadelesinin başlangıcı olabilir. İşte bu noktada karşımıza çölyak hastalığı çıkıyor. Bu hikaye, aslında milyonlarca insanın gerçeği. Çünkü Çölyak hastalığı sadece bir beslenme tercihi değil, yaşam boyu süren ciddi bir sağlık sorunudur. VÜCUDUN SESSİZ SAVAŞI: ÇÖLYAK BELİRTİLERİ VE ETKİLERİ Çölyak hastalığı; bağışıklık sisteminin gluten proteinine karşı verdiği anormal tepki sonucu ince bağırsağın zarar görmesi ile ortaya çıkar. Bu durum yalnızca sindirim problemleriyle sınırlı kalmaz. Demir eksikliği, kronik yorgunluk, kemik erimesi ve hatta depresyona kadar uzanan geniş bir etki alanı vardır. Yani mesele sadece ‘’ekmek yememek’’ değildir, mesele vücudun kendine karşı savaşmasıdır. GÜNLÜK HAYATTA GLUTEN RİSKİ Ancak çölyak lı bireyler için asıl mücadele, tıbbi tanının ötesinde hayatın içinde başlar. Bir davete katılmak, dışarda yemek ya da market alışverişi yapmak bile risk içerir. Çünkü gluten çoğu zaman görünmezdir. Bir sosun içinde, bir çorbanın kıvamında ya da bir tatlının süsünde saklanabilir. Özellikle Glutenin kıvam verici özelliği nedeniyle çikolata, dondurma, ketçap, mayonez gibi ana maddesi tahıl olmayan ürünler dahi gluten içermektedir. Bunların etikette ayrıca belirtilmemiş olması glutensiz beslenme ihtiyacı olan bireyleri zor durumda bırakmaktadır.  Türk gıda kodeksinin gluten intoleransı olan bireylere uygun gıda tebliğinde glutensiz ürün özellikleri ve etiketleme kuralları belirtilmiştir. Bu tebliğe göre glutensiz olarak satılan ürünlerde gluten olmadığı ibaresi etikette net olarak belirtilmelidir. TÜRKİYE GERÇEĞİ: ERİŞİM VE MALİYET SORUNU Türkiye ‘de son yıllarda glutensiz ürünlere erişim artmış olsa da hala önemli sorunlar bulunmaktadır. Glutensiz ürünlerin fiyatları çoğu zaman standart ürünlerin birkaç katına ulaşmakta, bu da çölyak lı bireyler için ekonomik bir yük oluşturmaktadır. Ayrıca her üründe güvenilir etiketleme bulunmaması, eser miktarların etikette beyan edilmemesi, çölyak lı bireyler için risk olmaktadır. ETİK BİR ZORUNLULUK: GÜVENLİ ÜRETİM Tam da bu noktada gıda sektörüne büyük sorumluluk düşmektedir. Bir gıda mühendisi olarak biliyoruz ki; üretimde kullanılan ekipmanlardan depolama koşullarına, personel eğitiminden hijyen uygulamalarına kadar her detay kritik öneme sahiptir. Özellikle çapraz bulaşma riski, çölyak lı bireyler için hayatı sonuçlar doğurabilir. Aynı hatta üretilen bir ürün, doğru önlemler alınmadığında bulaşma ile ürün ‘’ glutensiz’’ olmaktan çıkar. Bu nedenle glutensiz üretim sadece bir pazar fırsatı değil aynı zamanda etik bir sorumluluktur. Doğru etiketleme, ayrı üretim alanları, eğitimli personel ve sıkı kontrol mekanizması bu sürecin vazgeçilmez parçalarıdır TOPLUMSAL EMPATİ: BİR KEREDEN BİRŞEY OLMAZ DEMEYELİM Toplum olarak ise daha basit ama etkili bir görevimiz var; ‘’ Bir kereden bir şey olmaz’’ dememek, ‘’ azıcık yesen ne olur’’ diye ısrar etmemek ve bu görünmeyen mücadeleye saygı duymak. Çünkü bu hastalıkta’’ azı’’ ya da ‘’kaçamağı’’ yoktur; tek tedavi yöntemi ömür boyu süren sıkı bir glutensiz beslenmedir. Çölyak lı bireyler için bir lokma, sadece açlığı değil; sağlığı etkiler. Bizim için sıradan olan bir ekmek, çölyak lı bireyler için hayat boyu kaçınılması gereken bir risk olabilir. Çünkü çölyak hastaları için ‘’ekmek’’ sadece ekmek değildir.