Yıldız Uyanık
Köşe Yazarı
Yıldız Uyanık
 

Gıda Katkı Maddelerinden Korkmalı mıyız yoksa onları anlamalı mıyız

27 Temmuz 2026 ve 28 Temmuz 2026 tarihlerinde Aydın ilinde  güzel bir etkinlik vardı.Akademik Meslek Tanıtım ve Kariyer Günleri  Etkinliği. Bizde Gıda Mühendisleri Odası Aydın il Temsilciliği olarak bu etkinlikte bulunduk. Etkinlikte misafirlerimizin bize sorduğu sorulardan biri de paketli gıdaların etiket içeriğindeki katkılar ile ilgiliydi. Maalesef gıda ile ilgili çok fazla bilgi kirliliği var. Gıda ile ilgili hiçbir eğitimi olmayan insanlar sırf dikkat çekmek için bilir bilmez yorumlar yapmakta bu durumda tüketicilerin kafasında soru işaretleri bırakmaktadır. Özellikle katkı maddeleri ile çok fazla bilgi kirliliği bulunmaktadır. KATKI MADDESİ DENİNCE NEDEN KORKUYORUZ Günümüzde gıda katkı maddelerinin adı geçtiğinde birçok insanın hemen ‘’zararlı’’ ‘’kimyasal’’ veya ‘’sağlıksız’’ kelimeleri geliyor. Oysa asıl sorun katkı maddesinin kendisi değil onları yeterince tanımamamızdır. Yüzyıllar önce insanoğlu gıdayı korumak için tuz, şeker ve duman kullanırdı. Çünkü her mevsim her gıdaya ulaşmak mümkün değildi. Hem mevsiminde çok olan ürünü saklamak hem de ürün israfının önüne geçmek için yüzyıllardır gıdayı koruma teknikleri uygulanmaktadır.  Bugün ise milyarlarca insanı besleyen küresel gıda sisteminde ürünün bozulmasını önleyen gıda katkı maddeleri olmadan taze ve güvenilir gıdaya ulaşmak neredeyse imkansızdır. Bu nedenle şunun farkına varmalıyız önemli olan katkı maddelerinin varlığı değil, bu bileşenlerin doğru miktarda, doğru koşullarda ve bilimsel standartlara uygun kullanılıp kullanılmadığıdır DOĞAL OLAN HERŞEY GÜVENLİ, KİMYASAL OLAN HER ŞEY ZARARLI MI Maalesef toplumda yaygın olarak ‘doğal olan iyidir, kimyasal olan kötüdür ‘’ şeklinde bir düşünce vardır. Ancak bilimsel olarak bakıldığında konu bu kadar basit değildir. Bir maddenin doğal ya da yapay olması tek başına bize güvenli ya da tehlikeli izlenimi vermez. Önemli olan maddenin ne olduğu, hangi amaçla kullanıldığı, miktarı, hangi gıdada kullanıldığı ve güvenilir kullanım sınırıdır. Gıda Katkı maddeleri farklı amaçla kullanılan çok çeşitli maddelerden oluşur.  Bazıları bozulmasını önlemek, bazıları raf ömrünü artırmak, bazıları kıvam korumak, bazıları renk aroma katmak, bazıları aroma ve yapıyı düzenlemek amacıyla kullanılır. Bu nedenle Gıda katkı maddesi var mı sorusunun yanında şu soruları da sormalıyız. Hangi katkı maddesi kullanılmış? Neden kullanılmış? Ne kadar kullanılmış? Hangi gıdada kullanılmış? Bu nedenle temel yaklaşım şu olmalıdır doğru madde doğru amaç doğru miktar doğrun üretim koşulları. Tüm gıda ürünlerinde olduğu gibi Gıda katkı maddeleri ile ilgilide gıda güvenliği bu bütünlük içinde değerlendirilmelidir GIDA GÜVENLİĞİ GERÇEKTEN KORKU TELLALLIĞI İLE SAĞLANIR MI Sosyal medyayı, televizyon ekranlarını, gazeteleri saran bir felaket tellallığı dili var maalesef. ‘’ Paketli gıdaların hepsi birer zehir bombası(!) …. Bu üründeki gıda katkısı felç eder (!)…. Şu üründeki gıda katkısı çocuklarda zeka geriliğine yol açar (!) … Bunun gibi onlarca söylem. Kime göre peki? Gıda ile ilgili hiçbir eğitim almamış para için yayın yayın dolaşan kişilere göre mi? Tüm bunlara neden olan bir gıda katkısı etikette nasıl alenen yazılabilir. Etikette yazmıyorsa siz bu gıda katkısının bu gıdada olduğunu nereden biliyorsunuz. Maalesef bu felaket tellallığı dili halkı bilinçlendirmek yerine paniğe ve korkuya sürüklüyor. Korku kısa vadede dikkat çeken ama uzun vadede zihni felç eden bir duygudur. Yediğimiz şey bizi öldürüyor mesajına maruz kalan insan bir süre sonra ya tamamen duyarsızlaşıp ne de olsa her şey zararlı deyip denetimsiz ve güvensiz beslenmeye yönelebiliyor ya da her lokmayı bir tehdit olarak görebiliyor. Her iki senaryoda sağlıklı bir toplum için büyük bir risk oluşturur. BİLİNÇLİ TÜKETİCİ NE YAPMALI Katkı maddelerinden korkmak yerine onları tanımayı öğrenmeliyiz. Bazen uygun bir gıda koruyucusunun kullanılması gıdanın bozulmasını ve küflenmesini önleyerek tüketici açısından avantaj bile sağlar. Burada önemli olan katkının gerekli olup olmadığını ve insan sağlığını tehlikeye sokmayacak güvenli sınır dediğimiz miktarda kullanılıp kullanılmadığıdır. Sadece ‘’E ‘’ numarası var diye ürünü kötülemek yerine o maddenin işlevinin ne olduğunu ve kullanım koşullarını öğrenmeliyiz. Bunu yerseniz ölürsünüz çığlıklarını dinlemek yerine etiketi doğru okumalı, gıda okuryazarlığı konusunda bilinçlenmeyiz. Tabağımızdakilerden korkmayı bırakıp ne yediğimizi araştırmalıyız. Unutmamalıyız ki sağlıklı toplum sağlıklı bireylerden oluşur. Bilinçli gıda tüketiminin sağlığımız için ne kadar önemli olduğunu hiçbir zaman unutmamalıyız

Gıda Katkı Maddelerinden Korkmalı mıyız yoksa onları anlamalı mıyız

27 Temmuz 2026 ve 28 Temmuz 2026 tarihlerinde Aydın ilinde  güzel bir etkinlik vardı.Akademik Meslek Tanıtım ve Kariyer Günleri  Etkinliği. Bizde Gıda Mühendisleri Odası Aydın il Temsilciliği olarak bu etkinlikte bulunduk. Etkinlikte misafirlerimizin bize sorduğu sorulardan biri de paketli gıdaların etiket içeriğindeki katkılar ile ilgiliydi. Maalesef gıda ile ilgili çok fazla bilgi kirliliği var. Gıda ile ilgili hiçbir eğitimi olmayan insanlar sırf dikkat çekmek için bilir bilmez yorumlar yapmakta bu durumda tüketicilerin kafasında soru işaretleri bırakmaktadır. Özellikle katkı maddeleri ile çok fazla bilgi kirliliği bulunmaktadır.
KATKI MADDESİ DENİNCE NEDEN KORKUYORUZ
Günümüzde gıda katkı maddelerinin adı geçtiğinde birçok insanın hemen ‘’zararlı’’ ‘’kimyasal’’ veya ‘’sağlıksız’’ kelimeleri geliyor. Oysa asıl sorun katkı maddesinin kendisi değil onları yeterince tanımamamızdır.
Yüzyıllar önce insanoğlu gıdayı korumak için tuz, şeker ve duman kullanırdı. Çünkü her mevsim her gıdaya ulaşmak mümkün değildi. Hem mevsiminde çok olan ürünü saklamak hem de ürün israfının önüne geçmek için yüzyıllardır gıdayı koruma teknikleri uygulanmaktadır.  Bugün ise milyarlarca insanı besleyen küresel gıda sisteminde ürünün bozulmasını önleyen gıda katkı maddeleri olmadan taze ve güvenilir gıdaya ulaşmak neredeyse imkansızdır. Bu nedenle şunun farkına varmalıyız önemli olan katkı maddelerinin varlığı değil, bu bileşenlerin doğru miktarda, doğru koşullarda ve bilimsel standartlara uygun kullanılıp kullanılmadığıdır
DOĞAL OLAN HERŞEY GÜVENLİ, KİMYASAL OLAN HER ŞEY ZARARLI MI
Maalesef toplumda yaygın olarak ‘doğal olan iyidir, kimyasal olan kötüdür ‘’ şeklinde bir düşünce vardır. Ancak bilimsel olarak bakıldığında konu bu kadar basit değildir. Bir maddenin doğal ya da yapay olması tek başına bize güvenli ya da tehlikeli izlenimi vermez. Önemli olan maddenin ne olduğu, hangi amaçla kullanıldığı, miktarı, hangi gıdada kullanıldığı ve güvenilir kullanım sınırıdır. Gıda Katkı maddeleri farklı amaçla kullanılan çok çeşitli maddelerden oluşur.  Bazıları bozulmasını önlemek, bazıları raf ömrünü artırmak, bazıları kıvam korumak, bazıları renk aroma katmak, bazıları aroma ve yapıyı düzenlemek amacıyla kullanılır. Bu nedenle Gıda katkı maddesi var mı sorusunun yanında şu soruları da sormalıyız. Hangi katkı maddesi kullanılmış? Neden kullanılmış? Ne kadar kullanılmış? Hangi gıdada kullanılmış? Bu nedenle temel yaklaşım şu olmalıdır doğru madde doğru amaç doğru miktar doğrun üretim koşulları. Tüm gıda ürünlerinde olduğu gibi Gıda katkı maddeleri ile ilgilide gıda güvenliği bu bütünlük içinde değerlendirilmelidir
GIDA GÜVENLİĞİ GERÇEKTEN KORKU TELLALLIĞI İLE SAĞLANIR MI
Sosyal medyayı, televizyon ekranlarını, gazeteleri saran bir felaket tellallığı dili var maalesef. ‘’ Paketli gıdaların hepsi birer zehir bombası(!) …. Bu üründeki gıda katkısı felç eder (!)…. Şu üründeki gıda katkısı çocuklarda zeka geriliğine yol açar (!) … Bunun gibi onlarca söylem. Kime göre peki? Gıda ile ilgili hiçbir eğitim almamış para için yayın yayın dolaşan kişilere göre mi? Tüm bunlara neden olan bir gıda katkısı etikette nasıl alenen yazılabilir. Etikette yazmıyorsa siz bu gıda katkısının bu gıdada olduğunu nereden biliyorsunuz. Maalesef bu felaket tellallığı dili halkı bilinçlendirmek yerine paniğe ve korkuya sürüklüyor. Korku kısa vadede dikkat çeken ama uzun vadede zihni felç eden bir duygudur. Yediğimiz şey bizi öldürüyor mesajına maruz kalan insan bir süre sonra ya tamamen duyarsızlaşıp ne de olsa her şey zararlı deyip denetimsiz ve güvensiz beslenmeye yönelebiliyor ya da her lokmayı bir tehdit olarak görebiliyor. Her iki senaryoda sağlıklı bir toplum için büyük bir risk oluşturur.
BİLİNÇLİ TÜKETİCİ NE YAPMALI
Katkı maddelerinden korkmak yerine onları tanımayı öğrenmeliyiz. Bazen uygun bir gıda koruyucusunun kullanılması gıdanın bozulmasını ve küflenmesini önleyerek tüketici açısından avantaj bile sağlar. Burada önemli olan katkının gerekli olup olmadığını ve insan sağlığını tehlikeye sokmayacak güvenli sınır dediğimiz miktarda kullanılıp kullanılmadığıdır. Sadece ‘’E ‘’ numarası var diye ürünü kötülemek yerine o maddenin işlevinin ne olduğunu ve kullanım koşullarını öğrenmeliyiz. Bunu yerseniz ölürsünüz çığlıklarını dinlemek yerine etiketi doğru okumalı, gıda okuryazarlığı konusunda bilinçlenmeyiz. Tabağımızdakilerden korkmayı bırakıp ne yediğimizi araştırmalıyız. Unutmamalıyız ki sağlıklı toplum sağlıklı bireylerden oluşur. Bilinçli gıda tüketiminin sağlığımız için ne kadar önemli olduğunu hiçbir zaman unutmamalıyız
Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve ege7gun.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.