Bir toplumun en acı fotoğrafı, yardımın büyüklüğü değil, yardıma duyulan ihtiyacın büyüklüğüdür. Eskiden iftar çadırları dayanışmanın simgesiydi. Mahalle kültürünün, paylaşmanın, zor zamanlarda omuz omuza durmanın göstergesiydi. Bugün ise başka bir anlam yüklenmeye başlandı: Kalabalıkların sayıldığı, görüntülerin paylaşıldığı, alkışların ölçüldüğü alanlara dönüştüler. Oysa asıl soru şu olmalı: Bir ülkede insanlar evlerinde iftar yapamıyorsa, burada övünülecek olan çadırlar mı, yoksa sorgulanması gereken şartlar mı var? Yoksulluk arttıkça yardımın büyümesi başarı değildir. Bu, sistemin alarm verdiğinin göstergesidir. Bir yönetim için en büyük başarı, daha fazla yardım dağıtmak değil, yardıma ihtiyaç duyan insan sayısını azaltmaktır. Ama bizde farklı bir tablo oluştu. Yoksulluk görünür hale geldikçe, yardım organizasyonları da görünür hale getirildi. Sosyal destek, sosyal politika olmaktan çıktı; görsel bir başarı hikâyesine dönüştürüldü. Kalabalıklar, dayanışmanın değil, ekonomik sıkışmışlığın göstergesi oldu. Daha da düşündürücü olan ise toplumun bu duruma alışması. İhtiyacı olanla olmayanın aynı sıraya girdiği, yardımın bir sosyal etkinlik gibi algılandığı, kalabalığın neredeyse bir güç gösterisine dönüştüğü bir atmosfer oluştu. Yardımın kendisi değil, kalabalığın görüntüsü konuşulur oldu. Bu tabloyu bir başka açıdan da okumak gerekir. Ekonomik zorlukların arttığı, gelir dağılımının bozulduğu, emeklilerin, çalışanların ve gençlerin geçim mücadelesi verdiği bir ortamda, büyük organizasyonlarla verilen mesaj şudur: “Sorunu çözemedik ama yönetiyoruz.” Oysa insanlar yönetilen sorunlar değil, çözülen sorunlar görmek ister. Toplumun geniş kesimlerinde oluşan huzursuzluk sadece ekonomik değildir. Adalet duygusunun zedelenmesi, fırsat eşitsizliği, liyakat tartışmaları ve gelir uçurumunun büyümesi, güven duygusunu aşındırır. Güven azaldığında ise en güçlü görünen yapılar bile içeriden kırılgan hale gelir. Tarih bize şunu gösterir: Bir ülkeyi en çok zorlayan dış tehditler değil, içerde büyüyen güvensizliktir. Toplum ikiye bölündüğünde, insanlar birbirine değil birbirinden şüphe ettiğinde, ekonomik sorunlar sosyal gerilime dönüştüğünde, dışarıdan gelecek en küçük baskı bile büyük etkiler yaratır. Bugün asıl mesele budur. İnsanların yardıma muhtaç olduğu bir düzen değil, emeğiyle yaşayabildiği bir düzen gerekir. Kalabalık iftar sofraları değil, boşalmayan mutfaklar gerekir. Gösterilen destekler değil, hissedilen refah gerekir. Çünkü gerçek güç, kalabalık görüntülerde değil; insanların evlerine huzurla dönebildiği bir ülkede saklıdır. Ve unutulmaması gereken bir gerçek vardır: Bir ülkede yardım organizasyonları büyüyorsa, sorun çözülmüyor demektir. Sorun büyüyor demektir. Hem de ne büyüme!